资源描述
壮语语音教程
一、 壮语简述
壮族是一个伟大的民族,它有悠久的历史和灿烂的文化。它是中国人口最多的一个少数民族,根据1994年统计,壮族人口已超过1500万。他们分布在广西,广东,云南,贵州,湖南等省区,住地连成一片,而且是聚居。
壮族有自己的语言——壮语。壮语属于汉藏语系壮侗语族壮泰语支。它分为南北两大方言,大致以邕江和右江为界,江北属于北部方言,江南属于南部方言。南部方言有送气音,北部没有。
壮族有自己的古文字,称为“土俗字”或“方块壮字”。约在八九百年前,壮族就创造出这种形似汉文的方块字。由于历史条件的限制,古壮字没有得到统一使用。
古壮字从结构特点可以分为:象形字,会意字,形声字。借汉字等类型。借汉字又分为借义字和借音字两种。
新中国成立后,党和人民政府关心壮族地区的文化发展,根据壮族人民的意愿帮助壮族人民创造了一种拼音壮文。
壮文方案于1957年11月29日经国务院全体会议第63次会议通过。1958年开始在壮族地区推行使用。
1982年《壮文方案》经过修订,已全部拉丁化。现在我们使用的壮文就是拉丁化的壮文,即拼音壮文。
二、声母
1.壮语有22个声母。声母读法是在它们后面加a或e。具体情况如下:
b(a) mb(e) m(a) f(e) v(e) d(a) nd(e) n(a) s(e) l(e) g(a) gv(e)
ng(a) h(a) r (a) c(a) y(a) ny(a) ngv(e) by(a) gy(a) my(a)
2.发音方法:
b双唇清塞音(闭唇,气流冲破障碍,声带不动)。
例如:baz 妻子——Gvanbaz mbouj caezhoz, guhmaz cungj mbouj baenz.夫妻不团结,什么事也做不好。
boh父亲——Boh gou dang laoxsae .我的父亲当老师。
buh衣服——Gou caeuq mwngz bae henzdah saeg buh.我和你去河边洗衣服。
mb双唇浊塞音(闭唇,气流冲破障碍,声带振动)
例如:mbei 胆——Mbei mwngz caen hung ha!你的胆子真大啊!
mbaj蝴蝶——Mbaj gyaez va,vunz gyaez caj.蝴蝶喜爱鲜花,人们喜欢玩耍。
mbanj村庄——Mbanj gou gyawj gwnzhaw,mbanj mwngz gyawj henzdah.我的村庄*近街上,你的村庄*近河边。
m双唇浊鼻音(闭唇,气流从鼻腔出,声带振动)例如:
max 马——Gwih max ra max.骑马找马。
mou猪——Ciengx mou beij ciengx bit ndei.养猪比养鸭好。
maoh帽子——Mauh gou hoengz,mauh mwngz henj.我的帽子是红色的,你的帽子是黄色的。
f 唇齿清擦音(上唇咬下唇,气流从唇齿间擦出,声带不动)例如:
faex 树——Cib bi ndaem faex,bak bi caox vunz.十年树木,百年树人。
faenj米粉——Gou gwn faenj,mwngz gwn haeux.我吃米粉,你吃干饭。
fwngz手——Boux guh hong fwngz ndaemx,boux youqndwi fwngz hau.干活的人手黑,清闲的人手白。
v唇齿浊擦音(上唇咬下唇,气流从唇齿间擦出,声带振动)例如:
va 花——Haenz ranz gou dauqcawq cungj ndaem va.我家的周围到处都种有花。
vaq裤子——Gou daenj vaq gaeuq,mwngz daenj vaq moq.我穿旧裤子,你穿新裤子。
vaiz水牛——Vaiz mbouj gwn nywj mbouj ndaej gaemh gaeu.牛不吃草不能强压。
d舌尖清塞音(舌尖抵上齿龈气流破裂而出,声带不动)例如:
de他——De bae haw,mwngz bae gizlawz?他上街,你去哪里?
da眼睛——Da mwngz yawj mbouj raen,mwngz couh cawx fouq nganxgingz ba.你的眼睛看不见,你就买一付眼镜吧。
duh豆——Ndaem gva miz gva,ndaem duh ndaej duh.种瓜得瓜,种豆得豆。
nd舌尖浊塞音(舌尖抵上齿龈气流破裂而出,声带振动)例如:
nda揹带——De cawx nda cawx mbuk,soengq hawj daegnuengx iq ngamqmiz neix.他买了揹带和襁褓,送给这个刚出生的小弟弟。
ndai耘田——Gou bae ndai naz,mwngz bae gvej nywj.我去耘田,你去割草。
ndo酒饼——Lwgndo ndei laeuj couh ndei.有好的酒饼,就出好酒。
n舌尖浊鼻音(舌尖抵上齿龈,气流从鼻腔出)例如:
nou老鼠——De lau gou couh lumj nou raen meuz ityiangh.他怕我就像猫见老鼠一样。
noh肉——Gwn noh lai mbouj ndei.肉吃多不好。
naj脸——Gingciengz swiq naj doiq nohnaeng ndei.经常洗脸对皮肤保健有好处。
s舌尖齿间清擦音(舌尖置两齿间,气流擦出)例如:
saw 书——Doeg saw vunz coegmingz. 读书使人聪明。
sa沙子——Lumj ndaed sa doek haeuj ndaw da ityiengh hojsouh.像一粒沙子掉进眼睛一样难受。
swix左——Fwngzswix mboujbeij fwngzgvaz mizrengz.左手比不上右手有力。
l舌尖边音(舌尖抵上齿龈,气流从舌边出)例如:
laeuj酒——Gwn laeuj lai siengndang ,gangjvah lai siengcingz .酒多伤身,话多伤情。
lae 梯子——Aen lae mwngz miz geijlai mbaek?你的梯子有多少级?
loz箩筐——Haeux rim loz,mou rim lanz,ndwenngoenz yied gvaq yied ndei.米满箩筐猪满栏,日子越过越红火。
c舌面前清擦音(舌面前部向上齿龈与前硬腭之间抬起,当中留一条窄缝,声带不振动,让气流通过窄缝摩擦成音)例如:
ci车——Ci mbouj yungh yungzheih vaih,ndang mbouj doengh yungzheih bingh.车不用容易坏,人不动容易病。
cae犁——Cwz cae leih,vaiz cae naz.黄牛犁地,水牛犁田。
cim针——De yungh cim nyib buh.他用针缝衣服。
y舌面中浊塞音(舌面中部抬起接近前硬腭,期间保持一条窄缝,声带振动,让气流从舌面窄缝中摩擦成音)例如:
yw 药——Yw haemz ndei bingh,vah coegrwz ndei vunz.良药苦口利于病,良言逆耳利于行。
yawj看——Yawj vunz mbouj yawj de baenlawz gangj,yawj de baenzlawz guh.看人不看他怎么说,而是看他怎么做。
yo藏——Mwngz yo gijmaz youq baihlaeng?你把什么东西藏在背后?
g舌面后清塞音(舌面后部抬起抵住软腭,截住气流,声带不颤动,气流突然冲出舌面后流出成音)例如:
ga腿——Ga raez vunz couh sang.腿长人就长得高。
gou我——Mwngz guhmaz gou couh guhmaz.你做什么我就做什么。
gai卖——De gai fwnz bae doegsaw.他*卖柴火才能上学。
ng舌面后浊鼻音(发音时,口自然张开,舌尖后缩,舌面后部抬起顶住软腭,堵住气流通道,软腭下垂声带颤动,让带音气流从鼻腔流出成音)例如:
nga分支——Gorungz nga lai.榕树分支(枝)多。
ngox芦苇——Gaiq ngox neix caen mwn ha!这块芦苇真茂盛啊!
Ngaenz钱——Cienzngaenz cawx mbouj ndaej simvunz.钱财买不来人心。
h上喉鼻清清擦音(发音时,咽头肌肉紧缩,舌面后部向后*近紧缩前突的喉壁,期间流一条窄缝,声带不颤动,让气流挤出窄缝摩擦成音)例如:
haj五——Ranz de miz haj boux vunz.他家有五口人。
hoi石灰——Mwngz cawx hoi ma guh gijmaz?你买石灰来做什么?
hoz脖子——Hoz raez lumj hozhanq.脖子像天鹅一样长。
r舌面后浊擦音(口自然张开,舌尖后缩,舌面后部抬起,接近软腭,期间留一条窄缝,声带颤动,让带音的气流通过舌面后与软腭之间的窄缝摩擦成音)例如:
ranz房子——Aen ranz gou gongh miz hajgyaek.我家的房子共有五层。
roi梳子——Mwngz bae cawx fag roi ndeu ma.你去买一把梳子来。
raih爬——De raih gvaq gwnz dingjranz daeuj.他从屋顶上爬过来。
ny舌面前清浊鼻音(舌面前部抬起顶住上齿龈与前硬腭,舍边缘与臼齿接触,截住气流,声带颤动,软腭下垂,让气流从鼻腔流出,同时舍面迅速放平,即成此音)例如:
nyaq渣——Nyaqoij gyagoeng baenz ceij.甘蔗渣可以加工成纸。
nyaij嚼——Heuj de nduk lo,nyaij noh mbouj haeuj lo.他的牙齿烂了,肉咬不动了。
Nyaeuq皱纹——De bineix ndaej hajcib lo,naj miz di nyaeuq lo.他今年五十岁了,脸上有些皱纹了。
my双唇腭化浊鼻音(闭唇,发m的动作,然后舌面向硬腭抬起,气流冲破障碍,声带振动)例如:
myaiz唾液——Mboujndaej seihbienh bijmyaiz,ndaw myaiz miz haeujlai bingh sigin.不要随地吐痰,因为唾液里有许多致病的细菌。
myaex锈——Caj mbouj yungh couh myaex,uk mbouj yungh couh huk .刀不用会生锈,脑不用会变傻。
myaeuh欺骗——De myaeuh gou,mwngz hix myaeuh gou,sou caen vaih ha!他欺骗我,你也欺骗我,你们真坏呀!
by双唇腭化清塞音(闭唇,发b的动作,然后舌面向硬腭抬起,气流冲破障碍,声带不动)例如:
byaij走——De ngoenz byaij bak leiz loh.他日走百里路。
byai末梢——Byai faex haenx miz aen rongzroeg ndeu.树梢上有一个鸟窝。
bya 鱼——Bya liz mboujndaej raemx.鱼儿离不开水。
gy舌根腭化清塞音(舌面后部抬起,然后舌面向硬腭抬起,截住气流,声带不颤动,气流突然冲出舌面后流出成音)例如:
gyaeuj脑袋——Ndaw gyaeuj gou miz haujlai siengjfap geizheih ndeu.我的脑袋里有许多奇怪的想法。
gyaj秧——Gou bae ndaem gyaj,mwngz yaek guh gijmaz?我去插秧,你准备去做什么?
gyu盐——Mbaenj gyu ok noan,congz mbouj dingq gangj gvaq. 盐缸里生虫,真是天方夜谭。
gv舌根唇化清塞音(双唇收敛成圆形,舌跟向软腭抬起,截住气流,声带不颤动,气流突然冲出舌面后流出成音)例如:
gvai乖——Bak de rox gangj vah gvai.他会讲乖巧的话。
gvej割——Gou ngaemq bae gvej nywj daoq.我刚去割草回来。
gva瓜——Ndaem gva beij ndaem maenzfaex lai dijcienz.种瓜比种木薯值钱。
ngv舌跟唇化浊鼻音(双唇收敛成圆形,软腭下垂,带音的气流从口腔和鼻腔同时流出,引起口腔和鼻腔两种共鸣)例如:
ngvaix斑花——Aen daizsaw mwngz baenzlawz longh ngvaix lo.你的书桌怎么弄花了。
ngviz骨髓——Gou haemz de daengz ndaw ngviz lo.我恨他到骨髓里去了。
ngvax瓦——Seizneix mbouj guh ranzngvax lo.现在已不时兴起瓦房了。
三、韵母
1、壮文有108个韵母。由6个元音字母a,o,i,e,u,w或元音加韵尾构成。可以做韵尾的元音或辅音是:I,u,w,m,n,ng,p,t,k,b,d,g.
单元音韵母:a(ae) e i o(oe) u w
复元音韵母:
ai ae ei oi ui wi au aeu eu iu ou aw
鼻音尾韵母:
am aem em iem im om oem uem um
an aen en ien in on oen uen un wen wn
ang aeng eng ieng ing ong oeng ueng ung wng
塞音尾韵母:
ap aep ep iep ip op oep uep up
at aet et iet it ot oet uet ut wet wt
ak aek ek iek ik ok oek uek uk wk
塞尾低音组:
ab aeb eb ieb ib ob oeb ueb ub
ad aed ed ied id od oed ued ud wed wd
ag aeg eg ieg ig og oeg ueg ug wg
2、发音及例子:
a
a乌鸦:Duz a ndwn youq gwnz gofaex.乌鸦站在树上。
nga树枝:Go faex neix miz nga caen lai ha.这棵树树枝真多啊。
sa沙子:Diegneix dauqcawq dwg namhsa henj.这地方到处都是黄沙。
ga腿:Boux lwgnyez neix ga yamq ndaej caen raez ha.这个小孩腿迈得真大呀。
va花:Geij duj va neix caen gyaeu‘ndei ha.这几朵花真漂亮啊。
Bya鱼:Duz bya neix bya gijmaz?这条鱼是什么鱼?
Gvaz右:Fwngzgvaz mwngz gaem miz gijmaz?你的右手握有什么东西?
Gva瓜:Aen gva neix caen hung ha!这个瓜真大呀!
Ma狗:Duz ma neix caen miz singsaenz ha!这只狗真够精神呀!
Caz茶:Ndaw huz neix miz raenxcaz.这个壶里有茶水。
Ca*子:Mwngz ngamq cawx song fag ca neix ba?你刚买这两把*子吧?
Da眼睛:Lwgda dwg conghcueng ndawsim vunz.眼睛是心灵的窗口。
Baz耙子:Fagbaz yunghdaeuj guh gijmaz?耙子用来做什么?
Na厚:Bonj saw neix na miz hajconq.这本书有五寸厚。
Fa盖子:Fa ndei goemq rek ndei.好盖子盖好锅头。
ae
ae咳嗽:Boux vunz neix ae ndaej mboujdingz. 这个人咳个不停。
Cae犁:Yungh dohlahgih cae naz caen fuengbienh.用拖拉机犁田真方便。
Lae梯子:Yungh aen lae neix bienz henj gwnz ranz bae.用这个梯子爬上屋顶去。
Mae线团:Yungh aen mae neix ci ndaej doiq buh ndeu.用这个线团缝得一套衣服。
Saehaexma蜗牛:Duz saehaexma neix raih youq gwnz mbawfaex.这只蜗牛爬在树叶上。
Saeceij狮子:Duz saeceij neix baiqninz lo. 这只狮子打瞌睡了。
Sae 西:Yiengq baihsae bae song bak goengleix couh daengz baksaek lo.
往西走两百公里就到百色了。
Daez堤:Laj aen daez neix miz haujlai ranzvunz.河堤下住有很多人家。
Bae去:Gou bae hagdangz lo.我去上学了。
Maez昏迷:Boux lwgnyez neix iek maez gvaqbae lo.这个小孩饿昏了。
Naez泥:Gij naez neix yungh daeuj ndaem va.这些泥巴用来种花。
Gyaez 爱:Song duz saeceij neix caen doxgyaez hw!这两只狮子真相爱呀!
Raez长:Gou aeu gaiq raez haenx ,mbouj aeu gaiq dinj neix.我要那个长的,不要这个短的。
Daej哭:Dah nyez neix vihmaz daej nw?这个女孩为什么哭了?
Faex树:Ndoeng faex neix caen mwn ha!这片森林真茂盛呀!
Haex屎:Goengj haex neix caen haeu ha!这堆屎真臭呀!
Gaeq鸡:Duz gaeq neix dwg gaeqboux.这只鸡是公鸡。
Gyaeq鸡蛋:Song aen gyaeq neix soengq hawj mwngz,aeu lwi?这两个鸡蛋送给你,要么?
Daeh袋子:Geij aen daeh neix mbouj dwg daehsaw.这几个袋子不是书包。
Daeh搬运:Mwngz yaek daeh gij haeux neix hwnj ruz bae nw?你要把这些米搬运到船上吗?
Be梭(芭蕉):Be gyoij neix ngamq miz sam aen.这梭芭蕉才有三个。
Bez竹排:De vaij bez bae dwk bya.他划着竹排去钓鱼。
Nyez芽:Nguih ceh neix ok nyez lo.这粒种子长芽了。
Bej扁:Aen ceiz neix bej lumj aen bingj lo.这个糍粑扁得像个饼干了。
Dahcej姐姐:Dah cej gou dwg boux yienjyenz ndeu.我的姐姐是一个演员。
Gvej割:De cingq gvej haeux nw.他正在割稻谷呢。
Vej残废:De ga vej lo.他腿残废了。
Geq老:Boux vunzgeq neix deng dwkliangz lo.这个老人受凉了。
Leq饭铲:Gaiq leq neix yungh daeuj daek ngaiz.这个饭铲用来打饭。
Veq让(路):gyoengq de veq loh hawj bouxlaux sien bae.他们让路给老人先走。
Ceh种子:Gij ceh neix yaek ndaem youq gizlawz.这些种子种在哪里?
Meh母亲:Daxmeh bae hwnjban lo.母亲去上班了。
i
bi摆动:Gaiq cwzdiet neix bi bae bi dauq.这块磁铁摆来摆去。
Ci车:De naengh ci bae gizlawz?他坐车去哪里?
Giceh汽车:Gyaq giceh neix ngamq cawx ndaej geij ngoenz.这部汽车才买来几天。
Gijnenbeih纪念碑:Gaiq gijnenbeih neix dwg bouxlawz sezgi?这座纪念碑是谁设计的?
Gvi龟:Duz gvi neix miz haj gaen lwi?这只龟有五斤吗?
Biz胖:De caen biz ha!他真胖呀!
Fiz醉:De gwn laeuj fiz lo.他喝酒醉了。
Riz舔:Duz ma neix vihmaz riz gwnz ndang duz mou haenx.这只狗为什么添那头猪的身子。
Rij小溪:Diuz rij neix raemx caen caw ha!这条小溪的水真清呀!
Sij写:De cingqsaih sij cozyez nw.他正在写作业呐。
Iq小:Song duz daisuj neix,duz ndeu iq,duz ndeu hung.这两只袋鼠,一只小,一只大。
Ciq借:Gyoengq de bae duzsuhgvanj ciq saw.他们去图书馆借书。
Miq拔(毛):Mwngz rox miq bwn gaeq lwi?你会拔鸡毛吗?
Biq吐(口水):Seihbianh biq myaiz mbouj weisengh.随地吐痰不卫生。
Lwgndiq苦瓜:Mwngz maij gwn lwgndiq lwi?你喜欢吃苦瓜吗?
Gihgaiva机械化:Guekraeuz miz diq deihfueng gaenq saedyienh nungzyez gihgaiva lo.
我国有些地方已经实现了农业机械化。
Gvih柜子:Geij aen gvih neix miz di gaeuq lo.这几个柜子有些旧了。
Gvih跪:De gvih gizneix guh gijmaz?他跪在这里做什么?
O
o蓝色:Mwngz gyaez gij saek o neix lwi?你喜欢这些蓝色吗?
do过滤:Raeuz caez daeuj do gij raemx neix ba.我们一起来过滤这些水吧。
go棵:Go neix dwg va haijdangz.这棵是海棠花。
Goraeu枫树:Gij goraeu neix mbaw gaenq hoengz lo.这些枫树叶子已经红了。
Ho蒜头:Gij ho neix ce guh ceh ba?这些蒜头留做种子吧?
Roz枯:Go faex neix mbaw yaek roz lo.这棵树叶子快干枯了。
Doz图形:Aen doz neix guh gijmaz yungh.这个图形用来做什么?
Coz年轻:Dah coz neix yaek roengz dah bae caemz lo.这个年轻女孩要下河去游泳了。
Goz弯:Bouxlawz deng gij ganj mid neix goz lo? 是谁把这把刀的把柄弄弯了?
Gozgiz国旗:Mbaw gozgiz neix hoengz raixcaix!这面国旗真鲜艳啊!
Hoz 脖子:Hoz duz banhmaj caen raez ha!斑马的脖子真长啊!
Duzloz骡子:Duzloz neix youq laj gofaex neix yiednaiq.这头骡子正在树底下休息。
Hojceh火车:Hojceh hai bae lo.火车开走了。
Ndoj躲藏:Song nyez neix ndoj youq laj daiz.这两个小孩躲藏在桌子底下。
Doxbang互相帮助:Geij boux hagseng neix boux doxbang boux.这几个学生互相帮助。
Doxdingj对抗:Song boux neix cingq lienhsib doxdingj.这两个小孩正在进行对抗练习。
Boq吹:De boq aen haenx dwg gijmaz?他吹这个东西是什么?
Ndoq光头:Boux vunz gyaeujndoq neix dwg bouxlawz?这个光头的人是谁?
Roq敲:De roq gyong guh gijmaz他敲鼓做什么?
Boh父亲:Bohmeh caeuq dahlwg cingq ciuqsiangq.父母和女儿正在照相。
Loh路:Diuz loh neix caen soh ha!这条路真直啊!
Noh肉:Gaiq noh neix dwg noh gijmaz?这块肉是什么肉?
Aeu
Baeu螃蟹:Duzbaeu neix cingq raq gijmaz?这只螃蟹正在找什么?
Gaeu藤、蔓:Gij gaeu neix dwg gaeu gijmaz?这些藤是什么植物?
Gyaeu长寿:Goeng neix caen ndaej gyaeu ha!这老头真长寿啊!
Ngaeu钩Gij ngaeu neix mizmaz yungh?这钩有什么用?
Caeuz晚饭:Gwn caeuz lo!吃晚饭啦!
Laeuz楼:Aen laeuz neix sang daengz gwnzmbwn lo.这栋楼高耸云霄了。
Ngaeuz影子:Ngaeuz fwngz de caen lumj duzma ha.他手的影子真像一只狗啊。
Daeujien烟斗:Aen daeujien neix caen ndeiyawj ha.这个烟斗真好看呀。
Gaeuj看:De cingq gaeuj ndawbingz haenx miz gijmaz.她正仔细观看瓶子里有什么东西。
Gyaeuj头:Aen gyaeuj de caen soem ha!他的头真尖啊!
Haeuj进入:Gyoengq lwgnyez neix yaek haeuj ndaw gunghyenz bae lo.这些小朋友准备进入公园去了。
Laeuj酒:Bingz laeuj neix dwg laeuj gijmaz?这瓶酒是什么酒?
Gaeux怒目而视:Song bouxvunz neix vihmaz doxgaeuz?这两个人为什么互相怒目而视?
Haeux稻谷:Gij haeux neix henj lo.这些稻谷已经成熟了。
Ngaeux莲藕:Gij ngaeux neix caen ndeigwn ha !这些莲藕真好吃!
Daeuq挖:De daeuq gofaex neix guh gijmaz?他挖这棵树做什么?
Maeuq埋伏:Duzkuk cingq maeuq youq laj gofaex.老虎正在树下埋伏。
Raeuq吠:Duzma neix raen vunz couh raeuq.这只狗见人就吠。
Saeuq灶:Feiz ndaw saeuq caen hung ha!灶子里的火真旺啊!
Laeuh漏:Aen gigiuz neix laeuh heiq lo.这个气球漏气了。
W
Cw遮挡:Dahnyez neix gangliengj cw nditndat.这个女孩撑雨伞遮挡太阳光。
Fw鳖:Duzfw neix caen hung ha.这只鳖真大呀。
Mbw nou毒老鼠:De cawx yw daeuj mbw nou.她买药来毒老鼠。
Yw药:Bingz neix dwg yw gijmaz?这瓶是什么药?
Cwz黄牛:duzcwz cingq gwn nywj.黄牛正吃草。
Rwz耳朵:Rwz mwngz dingq ndaij nyi lwi?你的耳朵听得见吗?
Ngwz蛇:Duzngwz neix miz doeg lwi?这条蛇有毒吗?
Fwj云:Gij fwj neix lumj gijmaz?这些云像什么?
Nywj草:Gij nywj neix caen mwn ha!这些草长得多茂盛啊!
Swx篮子:Gij swx neix cungj cang rim va lo.这些花都长满草了。
Swhgvah丝瓜:Go swhgvah neix gietlwg lo.这些丝瓜结果了。
ai
fai水坝:Aen fai neix caen hungmbwk, h, a<, /SPAN>!这个水坝真宏伟呀!
Gai街:Diuz gai neix caen naohyied ha!这条街真热闹呀!
Lai多:Gou beij mwngz lai geij aen.我比你多几个。
Sai带子:Diuz sai neix dawz daeuj guh gijmaz?这条带子用来做什么?
Daiz桌子:Aen daiz neix dwg daiz sijsaw.这是一个书桌。
Haiz鞋子:Gou ndaej daenj haiz moq lo.我得穿新鞋子了。
Myaiz口水:Mbouj ndaej luanh bijmyaiz!不能随地吐痰。
Vaiz水牛:Duzvaiz iq neix cinghsaih gwncij.这只小牛正在吃奶。
Aij(大的物体)歪斜:Aen dap neix miz diq aij lo.这个水塔有些歪斜了。
Caij踩:Mbouj ndaej caij duzhu neix!不能踩这只乌龟!
Haij海:Miz duzdoengz ndeu wang youq gwnz haij.有一只彩虹挂在海上。
Byaij走:De byaij bae hagdangz.她走路去学校。
Faiq棉花:Go faiq neix gietva caen lai ha!这棵棉花开的花真多呀!
Gaiq块:Gaiq cian neix dawz daeuj guh gijmaz?这块砖用来做什么?
ei
beiz扇子:Fagbeiz neix iq bae di.这把扇子小了一点。
Feiz火:Feiz byaw bya lo ,faiq daeuj gouqfeiz lo!火烧山了,快来救火呀!
Geiz旗:Gyoengq saosenhduiyenz neix cingq youq laj mbaw geizhoengz neix senhsi.
这些少先队员们正在红旗下宣誓。
Makleiz梨子:Song aen Makleiz neix hawj gou gwn lwi?这两个梨子给我吃吗?
Yaekseiz钥匙:Gaiq yaekseiz neix hai gaiqdou lawz?这把钥匙开哪个门?
Eij椅子:Aen daengqeij neix gai lwi?这把椅子卖吗?
Ceij纸:Mbaw bauqceij neix mwngz yawj gvaq mboujcaengz?这张报纸你看过没有?
Beixnuangx兄弟:Song beixnuangx neix caen doxgyaez ha!这两兄弟真团结呀!
Ngeix想:De ngeix gijmaz?他想什么?
Seiq四:Seiq duz doenghduz neix cingq gumaz?这四只动物正在做什么?
Heiqgiuz气球:Aen heiqgiuz neix dwg bouxlawz?这个气球是谁的?
Feihgih飞机:Gyaq feigih neix dwg guek raeuz gag sezgi caux okdaeuj.
这架飞机是我国自行生产出来的。
Ngeih第二:De dwg dag ngeih.他是老二。
oi
Oiq年轻:De nianzgeij caen oiq ha!她真年轻呀!
Roi梳:De cingq roi gyaeuj.她正在梳头。
Loiz雷:Seizneix fwn doek byajraez,siujsim deng loi bag mbw!现在闪电雷鸣,小心雷击!
Oij甘蔗:Geij gooij neix dwg cungj gijmaz?这几棵甘蔗是什么品种?
Coij行:Gyoengq bing neix byaij ndaej coijcoij cungj ceizcupcup.
这些士兵们行行都走得整整齐齐。
Soij耳环:Aen soij neix dwg gijmaz guh?这个耳环是用什么做的?
Doih队:Doih lozdoz neix bae gizlawz?
Hoih会:Ngoenzneix hai gijmaz hoih?今天开什么会?
ui
mui熊:Duzmui bin faex guh gijmaz?熊爬树干什么?
Gyui俯冲:Gyaq feihgih neix youq gwnzmbwn gyui roengzdaeuj lo.
这架飞机从天上俯冲下来了。
Sui水蒸气:Raemxsui youq ndaw gauhyazgoh cung okdaeuj lo.水蒸气从高压锅里冲出来了。
Guiz歪:De naengh guiz lo.他坐歪了。
wi
fwi(水蒸气)冒出来:Heiq ndaw guanq fwi lo. 罐子里的气冒出来了。
Rwi 蜜蜂:Duzrwi mbin hwnj gwnz dujva ndeu bae lo.蜜蜂飞到一朵花上去了。
Gwizmoq新郎:Gwizmoq bawxmoq dauq ranz lo.新郎新娘回家了。
Swix左:Duzswix siangj gijmaz?左边这只想什么?
Swiq洗:De cingq swiqdwix nw.他正在洗碗呢。
Gwih骑:De gwih ci bae gizlawz?他骑车去哪里?
au
hau白色:Gij nae gwnz bya neix hausaksak lo!这山上真是白雪皑皑啊!
Dauj倒:De dauj cij roengz ndaw cianj bae.他把奶倒到杯子里去。
Sau姑娘:Dahsau neix caen gyaeundei hw!这姑娘真漂亮呀!
Mauzbit毛笔:De yungh mauzbit sijsaw.她用毛笔写字。
Sauj嫂子:Daxsauj gou dwg vunz yizbonj.我嫂子是日本人。
Caux生火:De caux feiz cawjngaiz.她生火煮饭。
Makdauz桃子:Gij makdauz neix caen ndei gwn.这些桃子真好吃。
Duzgyau蜘蛛:Duzgyau neix raih youq gwnz mbawfaex.这只蜘蛛爬在树叶上。
Bauq鞭炮:Lwgnyez cit bauq guhcaemz.小孩烧鞭炮
展开阅读全文