关于和田的诗歌.doc

9-يىللىق 1-قىسىم تىل-ئەدەبىيات

5-بۆلەك: سەئىدىيە خانلىقىىدىن كىيىنكى ئەدەبىيات

18-خوتەن ھەققىدە غەزەل

دەرىس تېمىسى:18-خوتەن ھەققىدە غەزەل

دەرىس تىپى:تىكىست تەھلىل قىلىش

ئوقۇتۇش نىشانى:
1-بىلىم-ئىقتىدار ۋە ماھارەت نىشانى: شېئرنىڭ مەزمۇنىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق شېئردا ئەكىس ئەتتۈرۈلگەن چۇڭقۇر ئىددىۋى مەزمۇننى ئىگەللەش.شېئىردىكى ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلارنى ۋە ئۇنىڭ رولىنى چۈشۈنۈپ،شېئىر تىلىنىڭ گۈزەللىكىنى ھىس قىلىش.
2-جەريان ۋە ئۇسۇل: كۆپ ۋاستىلىق ئوقۇتۇش يۇمشاق دىتالىدىن پايدىلىنىش، ھوزۇرلاندۇرۇش، مۇھاكىمىگە تەشكىللەش، يىتەكلەش، ئىلھاملاندۇرۇش، قوزغۇتۇش، مىسال ئىلىش، مەشىقلەندۈرۈش،لىكسىيە ئۇسۇللىرى ئارقىلىق نىشان ئايدىڭلاشتۇرۇلىدۇ.
3-ھىسيات،وزىتسىيە،قىممەت قارىشى: ئوقۇغۇچىلاردا ئۆزيۇرتىنىڭ گۈزەللىكىدىن، تەرەققىيات يۈكسىلىشلىرىدىن پەخىرلىنىدىغان، ئۆز يۇرتى ۋەتىنىنى سۆيىدىغان، ۋەتەنپەرۋەرلىك ھىسىياتىنى تۇرغۇزۇش.
مۇھىم نۇقتا: شېئىردا ئەكس ئەتتۈرۈلگەن تۈپكى كۆزقاراشنى ئىگەللەش.

قىيىن نۇقتا: شېئىردىكى ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلار ۋە ئۇلارنىڭ رولىنى ئىگەللەش.شېرى تىلنىڭ گۈزەللىكىنى ھىس قىلىش.گۈزەل تىللاردىنپ پايدىلنىپ ئۆزھىسياتىنى ئىپادىلىيەلەيدىغان بولۇش.
ئوقۇتۇش ۋاستىسى: كۆپ ۋاستىلىق ئوقۇتۇش يۇمشاق دىتالى.
ئوقۇتۇش ئۇسۇللىرى: كۆپ ۋاستىلىق ئوقۇتۇش ۋاستىسىدىن پايدىلىنىپ ھوزۇرلاندۇرۇش،مۇھاكىمىگە تەشكىللەش، يىتەكلەش، ئىلھاملاندۇرۇش، قوزغۇتۇش، مىسال ئىلىش، مەشىقلەندۈرۈش لىكسىيە سۆزلەش، خۇلاسە قىلىش ئۇسۇللىرى قوللىنىلىدۇ.

ئۈگۈنۈش شەكىللىرى: مۇستەقىل ئۈگۈنۈش، ھەمكارلىشىپ ئۈگۈنۈش، ئىزدىنىپ ئۈگۈنۈش.

ئوقۇتۇش جەريانىنىڭ لاھىيلىنىشى ۋە قەدەم-باسقۇچلىرى
1-باسقۇچ: يىڭى دەرىسكە باشلاپ كىرىش
1)خوتەن ھەققىدە غەزەل ناملىق شېئىرنى دىكلىماتسىيە قىلدۇرۇش ۋە ئاپتۇرنىڭ ھاياتىي پائالىيتىنى ئەسلىتىش.
2)كۆپ ۋاستىلىق ئوقۇتۇش يۇمشاق دىتالىدىن پايدىلىنىپ‹‹خوتەن قىزى››ناملىق ناخشىنى ئاڭلىتىپ ھوزۇرلاندۇرۇش ئارقىلىق،يىڭى دەرىسكە باشلاپ كىرىلىدۇ.
2-باسقۇچ: شېئىردىكى ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلەرنى تىپىشقا ۋە ئۇنىڭ رولىنى مۇھاكىمە قىلىشقا تەشكىللەش ئارقىلىق ئەسەر تىلىنىڭ گۈزەللىكى ھىس قىلدۇرىلىدۇ.(مۇستەققىل ھەم ھەمكارلىشىپ ئۆگۈنۈش،مۇھاكىمە،ئىلھاملاندۇرۇش، مىسال ئىلىش، خۇلاسە قىلىش ئۇسۇلىدا ھەل قىلىنىدۇ.)
بۇ شېئردا ئوخشۇتۇش، مۇبالىغە، سۈپەتلەش تەكرارلاش، رىتورىك خىتاپ قاتارلىق ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلەر قوللىنىلغان. مەسىلەن:خوتەننى جەننەتكە،قۇياش يۈزلۈك كۈمۈش بەدەنلىك دىلبەرگە ئوخشاتقان. خوتەننى جەننەتتىنمۇ ئارتۇق بىل،خوتەننىڭ تۇپرىقىنى تۇتيا دەپ بىل،خوتەننى گۈزەللەرنىڭ يۇزلىرىدىكى قۇياش،كۆزلىرىدىكى يۇلتۇز دەپ بىل دىگەندەك مۇبالىغىلارنى ئىشلىتىش ئارقىلىق ئۆز ۋەتىنىنىڭ، ئۆزيۇرتىنىڭ بىر چىمدىم تۇپرىقىنىمۇ ھەممىدىن ئەتىۋا بىلىدىغان، ئۆز يۇرتىنىڭ گۈزەللىكىدىن چەكسىز پەخىرلىنىدىغان كۈچلۈك ۋەتەنپەرۋەرلىك ھىسىياتىنى ئىپادىلىگەن.
3-باسقۇچ: شېئىردا ئالغا سۈرۈلگەن ئىددىيە خۇلاسە قىلىنىدۇ.
(مۇھاكىمىگە تەشكىللەش، يىتەكلەش، ئىلھاملاندۇرۇش، خۇلاسە قىلىش ئۇسۇللىرىدا ئىگەللىتىلىدۇ)
نۆبىتىنىڭ كۈچلۈك ۋەتەنپەرۋەرلىك ئىددىيسى سىڭدۈرۈلگەن بۇ غەزەلدە ئاپتۇر ئۆز ئانا يۇرتى خوتەنگە بولغان كۈچلۈك مىھرى مۇھەببىتىنى، ۋەتەنپەرۋەرلىك ھىسىياتىنى ئىپادىلىگەن ۋە كىشىلەرنى ئۆز ئانا يۇرتىنى، ۋەتىنىىنى سۆيۈشكە چاقىرىق قىلغان.
4-باسقۇچ: دەرىس مەزمۇنى تۇرمۇشقا كىڭەيتىلىدۇ.
1)ۋەتەنپەرۋەرلىك تىمىسىدا ماقال-تەمسىللەرنى، شېئر-قوشاقلارنى ئىيتىشقا يىتەكلىنىدۇ.
(1)ئەل ئىچى ئالتۇن بۆشۈك .
(2)ئۆز ئىلىڭنىڭ نىنىنى يە،كىچە-كۈندۈز غىمىنى يە.
2)سىز ئۆزيۇرتىڭىزنىڭ قايسى تەرەپلىرىدىن پەخىرلىنىسىز؟
(ئىجادىي پىكىر قىلىشقا يىتەكلىنىدۇ)
5-باسقۇچ: ئەمەلىي مەشىقلەندۈرۈش ئېلىپ بىرلىدۇ. ئوقۇغۇچىلار ئۆز يۇرتىنىڭ ئۆزىگە ئەڭ تەسىر قىلغان تەرەپلىرىنى تەسۋىرلەپ بىر-ئىككى ئابزاس پارچە يىزىپ چىقىشقا تەشكىللىندۇ.ئاخىردا ئالدىن يىزىپ بولغان بىر قانچە ئوقۇغۇچىنىڭ ئوقۇتۇلۇپ دەرىس مەزمۇنى خۇلاسە قىلىندۇ.

تاپشۇرۇق:
دەرىسخانا مەشىقى 64-بەتتىن 66-بەتكىچە
يازغان پارچىلارنى كەڭەيتىپ ،بىر پۈتۈن ئەسەر قىلىپ يىزىپ كېىلىڭ

دوسكا لايھىسى:
18-خوتەن ھەققىدە غەزەل
1-تىكىستە قانداق ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلەر قوللىنىلغان؟
1)ئوخشىتىش-خوتەننى بىھىشكە ئوخشاش خىيال قىل،خوتەننىڭ تۇپرىقىن تۇتيا دەپ بىل
2)سۈپەتلەش-ئۆتكۈر كۆزلۈك،قارا يۈزلەرگە،گۈزەل بىر كۆچەت
3)مۇبالىغە-خوتەننى قۇۋۇم قىرىنداشلىرىڭغا كۈچ-قۇدرەت ۋە كامالەت بىلگىن.
2-شېئردا قانداق ئىددىيە ئوتتۇرغا قويۇلغان؟
3-يۇرت،ۋەتەن تىمىسىدا قانداق ماقال-تەمسىل ھىكمەتلەرنى بىلىسىز؟
ئەل سۆيگەننىڭ يولى ئوچۇق
4- يۇرتىڭىدىكى قايسى تەرەپلىر سىزنى ئەڭ تەسىرلەندۇردى؟

دەرىستىن كىيىنكى قايتا ئويلىنىش: