1、12-باب ھەرىكەت ۋەكۈچ 4-دەرىس كۈچ 1.ماتىريال تەھلىلى بۇدەرىس 9يىللق مەجبۇرىي مائارىپ دەرىسلىكى 9-يىللىقلارئۈچۈن 1-قىسىم 12-باب ھەرىكەت ۋەكۈچ4-دەرىس كۈچ. بۇدەرىسنىڭ كىتابتىكى ئورنى ئىنتايىن مۇھىم . بۇسائەتلىك دەرس كىيىنكى بابلارغا مۇھىم ئاساس
2、ھېسابلىنىدۇ.كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا كۈچتىن ئايرىلالمىساقمۇ لېكىن ئوقۇغۇچىلارغا نىسبەتەن بىرقەدەر ئابىستىراكىت ئۇقۇم ھېسابلىنىدۇ .بۇبىرسائەتلىك دەرس ئارقىلىق ئوقۇغۇچىلارغا كۈچنى ھەقىقىي ماھىيتىدىن چۈشەندۇرۇپ كېيىنكى ئوقۇتۇشقا پۇختا ئاساس سېلىش. ئوقۇتۇش
3、 نىشانى 1. بىلىم ۋەماھارەت 1)كۈچ ئۇقۇمى ۋە ئۇنىڭ بىرلىكىنى بىلىۋېلىش 2) كۈچنىڭ تەسىر قىلىش ئۈنۈمىنى بىلىۋېلىش 3)كۈچنىڭ ئۈچ مۇھىم ئ
4、امىلىنى بىلىۋېلىش ، كۈچنى ئىسخىما ئارقىلىق ئىپالىيەلەيدىغان بولۇش . 2.جەريان ۋە ئۇسۇل 1)پائالىيەت ۋە تۇرمۇش تەجىربىلىرى ئارقىلىق كۈچنىڭ تەسىر قىلىش ئۈنۈمىنى بىلىۋېلىش.
5、 2)جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرىنىڭ ئۆزئارا بولىدىغانلىقىنى بىلىش ۋە مۇناسىۋەتلىك ھادىسىلەرنى چۈشەندۈرەلەيدىغان بولۇش. 2) ھېسىيات پوزىتسىيە ۋە قىممەت قارشى تەجىربە پائالىيتى ۋە كىتاب ئوقۇش پائالىيتىنى تۇرمۇش ئەمەلىيتى بىلەن ب
6、ىرلەشتۈرۈش داۋامىدا فىزىكىنىڭ ئەتىراپىمىزدا ئىكەنلىكىنى ھېس قىلىش . قىيىن نۇقتا 1)كۈچ ئۇقۇمى 2) جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرىنىڭ ئۆزئارا بولىدىغانلىقىنى بىلىش مۇھىم نۇقت
7、ا 1)كۈچ ئۇقۇمى ۋە كۈچنىڭ بىرلىكى 2)كۈچنىڭ تەسىر ئۈنۈمىنى بىلىش 3)كۈچنىڭ ئۈچ مۇھىم ئامىلىنى بىلىش ۋە كۈچنى ئىسخىما ئارقىلىق تەسۋىرلەش 2. ئوقۇتۇش ئۇسۇلى تەھلىل
8、ى دەرىسخانىدا ئەمەلىيەت چىقىش قىلنىپ ، كۈندىلىك تۇرمۇشتىكى كۈچ ،كۈچنىڭ تەسىر قىلىش ئۈنۈمى ئارقىلىق ھېس قىلدۇرۇلىدۇ . ئوقۇغۇچىلارغا دەرىسخانىدىكى پائالىيەت ۋە تۇرمۇش تەجىربىسىگە بىرلەشتۈرۈش ئارقىلىق فىزىكىلىق ھادىسىلەرنى ھېس قىلدۇرۇش .
9、 3. ئوقۇتۇش ۋاستىلىرى تەھلىلى كۆپ ۋاستىلىك ئوقۇتۇش ۋاستىسى ، بور ، دوسكا تەجىربەقوراللىرى: شار،تۆمۈر شارچە، تاياقچە ماگىنىت ،تۆمۈر شىتاتىپ، پۇرژۇن،تىكتاكتوپ،رىزىنكە، بۇلۇت ، پۇتبول
10、 4. ئوقۇتۇش جەريانى تەھلىلى تەپەككۇر يولى كۆرۈنىشى كۆرۈنمە چاستوتا كۆرۈش رەسىمنى كۆزىتىش 1. كۈچ ئۇقۇمى جىسىمنىڭ جىسىمغا بولغان تەسىرى.
11、 كۈچنىڭ بىرلىكى : نىيوتون بەلگىسى:سىيرىلما تاختا تەجىربىسى N 2. جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرى دىنامومىتىر تەجىربىسى خۇلاسە: جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرى ئۆزئارا بولىدۇ . بۇ خىل ئۆزئارا تەسىرنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى ئوقۇغۇچىلار تەجىربىسى خۇلاسە:
12、جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرىنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى تەڭ ،يۆنىلشى قارمۇ-قارشى ئۆز-ئارا تىگىشمىگەن جىسىملار ئوتتۇرىسىدىمۇ كۈچ تەسىرى مەۋجۈتمۇ؟ خۇلاسە:مەۋجۈت . ئالمىنىڭ يەرگە چۈشىشى ، ماگىنىتلىق تەسىر كۈچ . ئوقۇغۇچىلار تەجىربىسى 3. كۈچنىڭ تەسىر ئۈنۈمى خۇلاس
13、ە: 1.كۈچ جىسىمنىڭ شەكلىنى ئۆزگەرتىدۇ 2. كۈچ جىسىمنىڭ ھەرىكەت ھالىتىنى ئۆزگەرتىدۇ ئىزدىنىش:ئەينەك بوتۇلكىنى كۈچەپ باسقاندا،شەكلىدە ئۆزگىرىش بولامدۇ؟ كۆرسەتمىلىك تەجىربە 4. كۈچنىڭ ئۈچ مۇھىم ئامىلى ئوقۇغۇچىلار تەجىربىسى ئىزدىنىش:كۈچنىڭ ھاسىل قىلغان ئۈنۈمىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئا
14、مىللار قايسى؟ خۇلاسە: 1.چوڭ-كىچىكلىكى 2.يۆنىلىشى 3.تەسىر قىلىش نۇقتىسى كۆرسەتمىلىك رەسىم كۈچنىڭ ئۈچ مۇھىم ئامىلىنى ئوبرازلىق تەسۋىرلەش (كۈچ ئىخىمىسى ،كۈچ گىرافىكى) تاپشۇرۇق : ئۈستەلنى كۈچەپ ئۇرغاندا،شەكلىدە ئۆزگىرىش بولامدۇ؟قانداق قىلغاندا ياخشى ھېس قىلغىلى بولىدۇ ؟ دوسك
15、ا لاھىيەسى : 1.كۈچ ئۇقۇمى: جىسىمنىڭ جىسىمغا بولغان تەسىرى. كۈچنىڭ بىرلىكى : نىيوتون بەلگىسى: N 2.جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرى جىسىملار ئوتتۇرىسىدىكى كۈچ تەسىرى ئۆزئارا بولىدۇ . بۇ خىل ئۆزئارا تەسىرنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى تەڭ ،يۆنىلشى قارمۇ-قارشى ئۆ
16、ز-ئارا تىگىشمىگەن جىسىملار ئوتتۇرىسىدىمۇ كۈچ تەسىرى مەۋجۈت . مەسىلەن: ئالمىنىڭ يەرگە چۈشىشى ، ماگىنىتلىق تەسىر كۈچ 3.كۈچنىڭ تەسىر ئۈنۈمى: 1.كۈچ جىسىمنىڭ شەكلىنى ئۆزگەرتىدۇ 2. كۈچ جىسىمنىڭ ھەرىكەت ھالىتىنى ئۆزگەرتىدۇ 1. چوڭ-كىچىكلىكى 4.كۈچنىڭ ئۈچ مۇھىم ئامىلى : 2.يۆنىلىشى 3.تەسىر قىلىش نۇقتىسى






