三字经(拼音版).doc_咨信网zixin.com.cn

资源描述

sān zì jīng 三字经 rén zhī chū xìng běn shàn xìng xiāng jìn xí xiāng yuǎn 人之初性本善性相近习相远 gǒu bú jiào xìng nǎi qiān jiào zhī dào guì yǐ zhuān 苟不教性乃迁教之道贵以专 xī mèng mǔ zé lín chǔ zǐ bù xué duàn jī zhù 昔孟母择邻处子不学断机杼 dòu yān shān yǒu yì fāang jiào wǔ zǐ míng jù yáng 窦燕山有义方教五子名俱扬 yǎng bú jiào fù zhī guò jiào bù yán shī zhī duò 养不教父之过教不严师之惰 zǐ bù xué fēi suǒ yí yòu bù xué lǎo hé wéi 子不学非所宜幼不学老何为 yù bù zhuó bù chéng qì rén bù xué bù zhī yì 玉不琢不成器人不学不知义 wèi rén zǐ fāng shào shí qīn shī yǒu xí lǐ yí 为人子方少时亲师友习礼仪 xiāng jiǔ líng néng wēn xí xiào yú qīn suǒ dāng zhí 香九龄能温席孝于亲所当执 róng sì suì néng ràng lí tì yú zhǎng yí xiān zhī 融四岁能让梨弟于长宜先知 shǒu xiào tì cì jiàn wén zhī mǒu shù shí mǒu wén 首孝弟次见闻知某数识某文 yī ér shí shí ér bǎi bǎi ér qiān qiān ér wàn 一而十十而百百而千千而万 sān cái zhě tiān dì rén sān guāng zhě rì yuè xīng 三才者天地人三光者日月星 sān gāng zhě jūn chén yì fù zǐ qīn fū fù shùn 三纲者君臣义父子亲夫妇顺 yuē chūn xià yuē qiū dōng cǐ sì shí yùn bù qióng 曰春夏曰秋冬此四时运不穷 yuē nán běi yuē xī dōng cǐ sì fāng yìng hū zhōng 曰南北曰西东此四方应乎中 yuē shuǐ huǒ mù jīn tǔ cǐ wǔ xíng běn hū shù 曰水火木金土此五行本乎数 shí gān zhě jiǎ zhì guǐ shí èr zhī zǐ zhì hài 十干者甲至癸十二支子至亥 yuē huáng dào rì suǒ chán yuē chì dào dāng zhōng quán 曰黄道日所躔曰赤道当中权 chì dào xià wēn nuǎn jí wǒ zhōng huá zài dōng běi 赤道下温暖极我中华在东北 Hán yù jūn shuāng lù gǎi yòu gāo yuán zuǒ dà hǎi 寒燠均霜露改右高原左大海 yuē jiāng hé yuē huái jì cǐ sì dú shuǐ zhī jì 曰江河曰淮济此四渎水之纪 yuē dài huá hāo héng héng cǐ wǔ yuè shān zhī míng 曰岱华蒿恒衡此五岳山之名 gǔ jiǔ zhōu jīn gǎi zhì chēng xíng sheng sān shí wǔ 古九州今改制称行省三十五 yuē shì nóng yuē gōng shāng cǐ sì mín guó zhī liáng 曰士农曰工商此四民国之良 dì suǒ shēng yǒu cǎo mù cǐ zhí wù biàn shuǐ lù 地所生有草木此植物遍水陆 yǒu chóng yú yǒu niǎo shòu cǐ dòng wù néng fēi zǒu 有虫鱼有鸟兽此动物能飞走 dào liáng shū mài shǔ jì cǐ liù gǔ rén suǒ shí 稻粱菽麦黍稷此六谷人所食 mǎ niú yáng jī quǎn shǐ cǐ liù chù rén suǒ sì 马牛羊鸡犬豕此六畜人所饲 yuē xǐ nù yuē āi jù ài wù yù qī qíng jù 曰喜怒曰哀惧爱恶欲七情具 yuē rén yì lǐ zhì xìn cǐ wǔ cháng bù róng wěn 曰仁义礼智信此五常不容紊 qīng chì huáng jí bái hēi cǐ wǔ sè mù suǒ shí 青赤黄及白黑此五色目所识 suān kǔ gān jí xīn xián cǐ wǔ wèi kǒu suǒ hán 酸苦甘及辛咸此五味口所含 shān jiāo xiāng jí xīng xiǔ cǐ wǔ xiù bí suǒ xiù 膻焦香及腥朽此五臭鼻所嗅 ɡōnɡ shānɡ jué jí zhǐ yǔ cǐ wǔ yīn ěr suǒ qǔ 宫商角及徵羽此五音耳所取 páo tǔ gé mù shí jīn yǔ sī zhú nǎi bā yīn 匏土革木石金与丝竹乃八音 yuē píng shǎng yuē qù rù cǐ sì shēng yí tiáo xié 曰平上曰去入此四声宜调协 jiǔ zú zhě xù zōng qīn gāo zēng zǔ fù ér shēn 九族者序宗亲高曾祖父而身 shēn ér zǐ zǐ ér sūn zì zǐ sūn zhì zēng xuán 身而子子而孙自子孙至曾玄 wǔ lún zhě shǐ fū fù fù zǐ xiān jūn chén hòu 五伦者始夫妇父子先君臣后 cì xiōnɡ dì jí pénɡ yǒu dānɡ shùn xù wù wéi bèi 次兄弟及朋友当顺叙勿违背 yǒu bó shū yǒu jiù shēnɡ xù fù wēnɡ sān dǎnɡ mínɡ 有伯叔有舅甥婿妇翁三党名 fán xùn ménɡ xū jiǎnɡ jiū xiáng xùn gǔ míng jù dòu 凡训蒙须讲究详训诂明句读 lǐ yuè shè yù shū shù ɡǔ liù yì jīn bú jù 礼乐射御书数古六艺今不具 wéi shū xué rén ɡònɡ zūn jì shí zì jiǎnɡ shuō wén 惟书学人共遵既识字讲说文 yǒu ɡǔ wén dà xiǎo zhuàn lì cǎo jì bù kě luàn 有古文大小篆隶草继不可乱 ruò ɡuǎnɡ xué jù qí fán dàn lüè shuō nénɡ zhī yuán 若广学惧其繁但略说能知源 wéi xué zhě bì yǒu chū xiǎo xué zhōng zhì sì shū 为学者必有初小学终至四书 lún yǔ zhě èr shí piān qún dì zǐ jì shàn yán 论语者二十篇群弟子记善言 mèng zǐ zhě qī piān zhǐ biàn wáng bà shuō rén yì 孟子者七篇止辩王霸说仁义 zhōng yōng zhě zǐ sī bǐ zhōng bù piān yōng bú yì 中庸者子思笔中不偏庸不易 dà xué zhě nǎi zēng zǐ zì xiū qí zhì zhì píng 大学者乃曾子自修齐至治平 cǐ èr piān zài lǐ jì jīn dān xínɡ běn yuán huì 此二篇在礼记今单行本元晦 sì shū tōng xiào jīng shú rú liù jīng shǐ kě dú 四书通孝经熟如六经始可读 liù jīnɡ zhě tǒnɡ rú shù wén zuò zhōu kǒnɡ zǐ shù 六经者统儒术文作周孔子述 yì shī shū lǐ chūn qiū yuè jīng wáng yú kě qiú 易诗书礼春秋乐经亡余可求 yǒu liàn shān yǒu guī cáng yǒu zhōu yì sān yì xiáng 有连山有归藏有周易三易详 yǒu diǎn mó yǒu xùn gào yǒu shì mìng shū zhī ào 有典谟有训诰有誓命书之奥 yǒu guó fēng yǒu yǎ sòng hào sì shī dāng fěng sòng 有国风有雅颂号四诗当讽诵 Zhōu lǐ zhě zhù liù ɡuān yí lǐ zhě shí qī piān 周礼者著六官仪礼者十七篇 dà xiǎo dài jí lǐ jì shù shènɡ yán lǐ fǎ bèi 大小戴集礼记述圣言礼法备 wánɡ jì xī chūn qiū zuò yù bāo biǎn bié shàn è 王迹息春秋作寓褒贬别善恶 sān zhuàn zhě yǒu gōng yáng yǒu zuǒ shì yǒu gǔ liáng 三传者有公羊有左氏有谷梁 ěr yǎ zhě shàn biàn yán qiú jīnɡ xùn cǐ mò xiān 尔雅者善辩言求经训此莫先 ɡǔ shènɡ zhù xiān xián zhuán zhù shū bèi shí sān jīnɡ 古圣著先贤传注疏备十三经 zuǒ zhuàn wài yǒu ɡuó yǔ hé qún jīnɡ shù shí wǔ 左传外有国语合群经数十五 jīng jì míng fāng dú zǐ cuō qí yào jì qí shì 经既明方读子撮其要记其事 ɡǔ jiǔ liú duō wánɡ yì qǔ wǔ zhǒnɡ xiū wén zhì 古九流多亡佚取五种修文质 wǔ zǐ zhě yǒu xún yáng wén zhōng zǐ jí lǎo zhuāng 五子者有荀扬文中子及老庄 jīng zǐ tōng dú zhū shǐ kǎo shì xì zhī zhōng shǐ 经子通读诸史考世系知终始 zì xī nóng zhì huáng dì hào sān huáng zài shàng shì 自羲农至黄帝号三皇在上世 yáo shùn xìnɡ chán zūn wèi hào tánɡ yú wéi èr dì 尧舜兴禅尊位号唐虞为二帝 xià yǒu yǔ shāng yǒu tāng zhōu wén wǔ chēng sān wáng 夏有禹商有汤周文武称三王 xià chuán zǐ jiā tiān xià sì bǎi zǎi qiān xià shè 夏传子家天下四百载迁夏社 tāng fá xià guó hào shāng liù bǎi zǎi zhì zhòu wáng 汤伐夏国号商六百载至纣亡 zhōu wǔ wáng shǐ zhū zhòu bā bǎi zǎi zuì cháng jiǔ 周武王始诛纣八百载最长久 zhōu ɡònɡ hé shǐ jì nián lì xuān yōu suì dōnɡ qiān 周共和始纪年历宣幽遂东迁 zhōu dào shuāi wáng gāng zhuì chěng gān gē shàng yóu shuì 周道衰王纲坠逞干戈尚游说 shǐ chūn qiū zhōng zhàn guó wǔ bà qiáng qī xióng chū 始春秋终战国五霸强七雄出 yíng qín shì shǐ jiān bìng chuán èr shì chǔ hàn zhēng 嬴秦氏始兼并传二世楚汉争 gāo zǔ xīng hàn yè jiàn zhì xiào píng wáng mǎng cuàn 高祖兴汉业建至孝平王莽篡 guāng wǔ xīng wéi dōng hàn sì bǎi nián zhōng yú xiàn 光武兴为东汉四百年终于献 wèi shǔ wú zhēng hàn dǐng hào sān guó qì liǎng jìn 魏蜀吴争汉鼎号三国迄两晋 sòng qí jì liáng chén chéng wéi nán cháo dū jīn líng 宋齐继梁陈承为南朝都金陵 běi yuán wèi fēn dōng xī yǔ wén zhōu yǔ gāo qí 北元魏分东西宇文周与高齐 dài zhì suí yì tǔ yǔ bú zài chuán shī tǒng xù 迨至隋一土宇不再传失统绪 táng gāo zǔ qǐ yì shī chú suí luàn chuàng guó jī 唐高祖起义师除隋乱创国基 èr shí chuán sān bǎi zǎi liáng miè zhī guó nǎi gǎi 二十传三百载梁灭之国乃改 liáng táng jìn jí hàn zhōu chēng wǔ dài jiē yǒu yóu 梁唐晋及汉周称五代皆有由 zhào sòng xīng shòu zhōu shàn shí bā chuán nán běi hùn 赵宋兴受周禅十八传南北混 liáo yǔ jīn jiē yí yì yuán miè zhī jué sònɡ shì 辽与金皆夷裔元灭之绝宋世 lì zhōnɡ ɡuó jiān róng dí jiǔ shí nián fǎn shā qì 莅中国兼戎狄九十年返沙碛 tài zǔ xīng chēng dà míng jì hóng wǔ dū jīn líng 太祖兴称大明纪洪武都金陵 dài chéng zǔ qiān wǎn píng shí liù shì zhì chóng zhēn 迨成祖迁宛平十六世至崇祯 quán yān sì liú kòu qǐ zì chéng rù shén qì huǐ 权阉肆流寇起自成入神器毁 qīng tài zǔ xīng liáo dōng jīn zhī hòu shòu mínɡ fēnɡ 清太祖兴辽东金之后受明封 zhì shì zǔ nǎi dà tónɡ shí èr shì qīnɡ zuò zhōnɡ 至世祖乃大同十二世清祚终 fán zhènɡ shǐ niàn sì bù yì yǐ qīnɡ chénɡ niàn wǔ 凡正史廿四部益以清成廿五 shǐ suī fán dú yǒu cì shǐ jì yī hàn shū èr 史虽繁读有次史记一汉书二 hòu hàn sān ɡuó zhì sì cǐ sì shǐ zuì jīnɡ zhì 后汉三国志四此四史最精致 xiān sì shǐ jiān zhènɡ jīnɡ cān tōnɡ jiàn yuē ér jīnɡ 先四史兼证经参通鉴约而精 lì dài shì quán zài zī zǎi zhì luàn zhī xīnɡ shuāi 历代事全在兹载治乱知兴衰 dú shǐ zhě kǎo shí lù tōnɡ ɡǔ jīn ruò qīn mù 读史者考实录通古今若亲目 Hàn jiǎ dǒnɡ jí xǔ zhènɡ jiē jīnɡ shī nénɡ shù shènɡ 汉贾董及许郑皆经师能述圣 sònɡ zhōu chénɡ zhānɡ zhū lù mínɡ wánɡ shì jiē dào xué 宋周程张朱陆明王氏皆道学 qū yuán fù běn fēnɡ rén dǎi zōu méi jì qīnɡ yún 屈原赋本风人逮邹枚暨卿云 hán yǔ liǔ bìnɡ wén xiónɡ lǐ ruò dù wéi shī zōnɡ 韩与柳并文雄李若杜为诗宗 fán xué zhě yí jiān tōnɡ yì shènɡ jiào zhèn mín fēnɡ 凡学者宜兼通翼圣教振民风 kǒu ér sòng xīn ér wéi zhāo yú sī xī yú sī 口而诵心而惟朝于斯夕于斯 xī zhòng ní shī xiàng tuó gǔ shèng xián shàng qín xué 昔仲尼师项橐古圣贤尚勤学 zhào zhōng lìng dú lǔ lún bǐ jì shì xué qiě qín 赵中令读鲁论彼既仕学且勤 pī pú biān xiāo zhú jiǎn bǐ wú shū qiě zhī miǎn 披蒲编削竹简彼无书且知勉 tóu xuán liáng zhuī cì gǔ bǐ bú jiào zì qín kǔ 头悬梁锥刺股彼不教自勤苦 rú náng yíng rú yìng xuě jiā suī pín xué bú chuò 如囊萤如映雪家虽贫学不辍 rú fù xīn rú guà jiǎo shēn suī láo yóu kǔ zhuó 如负薪如挂角身虽劳犹苦卓 sū mínɡ yǔn èr shí qī shǐ fā fèn dú shū jí 苏明允二十七始发愤读书籍 bǐ jì lǎo yóu huǐ chí ěr xiǎo shēng yí zǎo sī 彼既老犹悔迟尔小生宜早思 ruò xún qīnɡ nián wǔ shí yóu jì xià xí rú yè 若荀卿年五十游稷下习儒业 bǐ jì chéng zhòng chēng yì ěr xiǎo shēng yí lì zhì 彼既成众称异尔小生宜立志 yíng bā suì néng yǒng shī mì qī suì néng fù qí 莹八岁能咏诗泌七岁能赋棋 bǐ yǐng wù rén chēng qí ěr yòu xué dāng xiào zhī 彼颖悟人称奇尔幼学当效之 cài wén jī néng biàn qín xiè dào yùn néng yǒng yín 蔡文姬能辨琴谢道韫能咏吟 bǐ nǚ zǐ qiě cōng mǐn ěr nán zǐ dāng zì jǐng 彼女子且聪敏尔男子当自警 táng liú yàn fāng qī suì jǔ shén tóng zuò zhèng zì 唐刘晏方七岁举神童作正字 bǐ suī yòu shēn yǐ shì ěr yòu xué miǎn ér zhì 彼虽幼身已仕尔幼学勉而致 quǎn shǒu yè jī sī chén gǒu bù xué hé wéi rén 犬守夜鸡司晨苟不学曷为人 cán tǔ sī fēng niàng mì rén bù xué bù rú wù 蚕吐丝蜂酿蜜人不学不如物 yòu xí yè zhuànɡ zhì shēn shànɡ kuānɡ ɡuó xià lì mín 幼习业壮致身上匡国下利民 yáng míng shēng xiǎn fù mǔ guāng yú qián yù yú hòu 扬名声显父母光于前裕于后 rén yí zǐ jīn mǎn yíng wǒ jiào zǐ wéi yì jīng 人遗子金满赢我教子惟一经 qín yǒu gōng xì wú yì jiè zhī zāi yí miǎn lì 勤有功戏无益戒之哉宜勉力

展开阅读全文